هنگامی که صحبت از درایو مجازی می شود، ذهن بسیاری از کاربران به سمت نرم افزارهای خاصی
می رود که قابلیت ساخت یک درایو مجازی را دارند. اما در حقیقت نیازی به تهیه و نصب این
چنین نرم افزارهایی نیست. کمی صبر و حوصله و بی تردید دقت، می تواند یاورشما در ایجاد
این چنین درایوی در محیط ویندوز باشد. شاید نتوان قابلیت های ویژه ایی که سری نرم افزارهای
فوق در ساخت درایو مجازی بکار می برند را ایجاد کرد، اما ساخت یک درایو مجازی آن
هم بدون نرم افزار، خالی از جذابیت نخواهد بود.
قبل از شروع عملیات لازم است ذکر کنم ایجاد چنین درایوهایی هیچ ربطی به پارتیشن بندی
هارد دیسک ندارد و سلامت سیستم عامل شما را به خطر نخواهد انداخت. بنابراین نگران از
دست رفتن اطلاعات خود نباشید. ضمنا اگر خوشتان نیامد راهی برای از بین بردن درایو
مجازی وجود دارد. تا انتهای این مقاله با ما باشید.
برای ساخت درایو مجازی در این آموزش از فایل های خود ویندوز کمک می گیریم. اینبار به
سراغ فایل اجرایی Subst.exe می رویم. این فایل در پوشه system32 که در پوشه
windows قرار گرفته موجود است. این فایل به همراه سیستم عامل داس ارائه شده و اجرای
آن در حالت اولیه کار هیچ عکس العملی نشان نخواهد داد. کلمه Subst برگرفته از
کلمه Substitution به معنای جایگزینی و علی البدلی است و در حقیقت برای جانشین کرد
یک دایرکتوری به یک درایو بکار می رود.
به این معنی که با اجرای این دستور می توانید محتویات یک فولدر خاص را به یک درایو
تبدیل کنید و آن را در My Computer نشان دهید. گاهی اوقات گشتن به دنبال پوشه ایی
در میان انبوه فایل ها و فولدرهای در یک درایو خاص وقت گیر است. این کار
می تواند این امر را تسهیل بخشد.
مسلما عملیاتی مانند کپی و کات فایل ها یا حتی نصب برنامه ها در درایو هایی که به
این روش ایجاد می شوند مقدور خواهد بود اما در مورد عملیات سیستمی مانند فرمت یا
اسکن دیسک امکان پذیر نیست. حال چگونه از این Subst استفاده کنیم؟
به Run یا Command Prompt ویندوز وارد شوید ( توضیح: Run در خود منوی استارت
ویندوز موجود است و همچنین برای ورود به Command Prompt در فیلد Run کلمه cmd را
تایپ و اینتر کنید ) حال باید دستوری مطابق شکل زیر تایپ کنید (شکل کلی فرمان):
Subst NewDriveName: Folder Direction
فکر نکنم نیاز به توضیح چندانی باشه NewDriveName نام درایو جدیدی که قصد دارید
ایجاد کنید. دقت کنید که این نام مشابه نام درایوهای موجود نباشه و Folder Direction مسیر
پوشه ایی که قصد دارید اون رو به صورت درایو مجازی در بیارید. برای نمونه، مثال های
زیر درایوهایی با نام K و L ایجاد خواهند کرد. درایو K جایگزینی برای محتویات
پوشه C:part و درایو L جایگزینی برای مسیر C: Program FilesAdobe .
Subst K: C:part
Subst L: C: Program FilesAdobe
توجه! مدت دوام این درایو های مجازی بعد از ریستارت سیستم پایان می پذیرد و با یک
بار ریستارت سیستم، دیگر این درایوها را نخواهید دید. برای جلوگیری از این امر چندین
راه وجود دارد که بعلت کمی فرصت تنها یکی را شرح می دهیم.
در سیستم عامل های Dos و Win9x ساده ترین راه ویرایش فایل Autoexec.bat خواهد بود.
این فایل را در درایو C بیابید و خطوط مربوط به Subst را در آن تایپ کنید تا در هر
بار ریستارت سیستم به تبع آن Subst ایجاد شود. در سیستم عامل های xp و 2000 بهترین و
راحترین کار این است که یک فایل اجرایی با پسوند .bat یا همان BatchFile ایجاد کنیم و خود
فایل یا Shortcut آنرا در استارتاپ سیستم قرار دهیم. یا می توانیم مسیر را در رجیستری ایجاد کنیم.
حال چگونه فایل اجرایی یا همان BatchFile را ایجاد کنیم. مسیر زیر را برای باز کردن یک
صفحه notepad طی کنید:
Start All ProgramsAccessories
otepad
از منوی فایل Save as را انتخاب و در مسیری دلخواه فایل را با پسوند bat ذخیره کنید.
حال به سراغ فایلی که ایجاد کرده اید بروید. بر روی آن راست کلیک و Edit را برگزینید
و دستورات مربوط به Subst را در آن تایپ و فایل را ذخیره کنید. حال نوبت به مسیردهی
این فایل در رجیستری می رسد. به رجیستری وارد شوید( در فیلد Run کلمه Regedit را
تایپ کنید). مسیر زیر را طی کنید:
HKEY_CURRENT_USERSOFTWARE
MicrosoftWindowsCurrent VersionRun
حال در بخش سمت راست محیط رجیستری راست کلیک کرده و پس از انتخاب
گزینه New گزینه String Value را انتخاب سپس یک نام به ارزش ایجاد شده داده و
با دابل کلیک بر روی آن در قسمت Value Date آدرس BatchFile را که در مرحله قبل
ایجاد کرده اید، وارد کنید. بر روی ok کلیک و از رجیستری خارج شوید. اگر مراحل
را درست طی کرده باشید این بار با ریستارت ویندوز درایوهای مجازی دوباره ایجاد خواهند شد.
حال اگر پشیمان شدید و قصد حذف درایو مجازی را داشتید طبق زیر عمل کنید:
پس از پاک کردن دستورات اضافه شده در فایل Autoexec.bat در سیستم عامل های Dos
و Win9x و یا پاک کردن Shortcut یا خود فایل bat از استارتاپ سیستم و یا پاک کردن ارزش
رشته در رجیستری برای سیتم عامل های xp و 2000 سیستم را یک بار دیگر ریستارت کنید.
اگر هم بخواهید این کار را بدون ریستارت انجام دهید کافیست در Run یا
Command Prompt دستور زیر را تایپ کنید:
Subst NewDriveName: /d
که NewDriveName نام درایوی که قصد پاک کردن آن را دارید می باشد.
-3
معمول بیشتر از یک مدل را مورد حمایت قرار میدهند، حول یک مدل مشخص ایجاد شده اند.
برای هر یک از الگوهای های منطقی (logical model) اجراهای فیزیکی مختلفی قابل پیاده شدن
است و سطوح کنترل مختلفی در انطباق فیزیکی برای کاربران محیا میکند. یک انتخاب مناسب
تاثیر موثری بر اجرا دارد. مثالی از موارد الگوی رابطهای (relational model) است: همه
رویدادهای مهم در مدل رابطهای امکان ایجاد نمایههایی که دسترسی سریع به سطرها در
جدول را میدهد،فراهم میشود.
یک مدل دادهای تنها شیوه ساختمان بندی داده ها نیست بلکه معمولا به صورت مجموعهای
از عملیات ها که میتواند روی داده ها اجرا شود تعریف میشوند. برای مثال در مدل رابطهای
عملیاتی همچون گزینش (selection)، طرح ریزی (projection) و اتصال (join) تعریف میگردد.
۳.۱ مدل تخت
مدل تخت یا جدولی (flat (or table) model ) تشکیل شده است از یک آرایه دو بعدی با عناصر
دادهای که همه اجزای یک ستون به صورت دادههای مشابه فرض میشود و همه عناصر
یک سطر با هم در ارتباط هستند. برای نمونه در ستون هایی که برای نام کاربری و رمز
عبور در جزئی از سیستم های پایگاه دادهای امنیتی مورد استفاده قرار میگیرد هر سطر شامل
رمز عبوری است که مخصوص یک کاربر خاص است. ستون های جدول که با آن در
ارتباط هستند به صورت داده کاراکتری، اطلاعات زمانی، عدد صحیح یا اعداد ممیز
شناور تعریف میشوند. این مدل پایه برنامههای محاسباتی(spreadsheet) است.
پایگاه داده ها با فایل های تخت به سادگی توسط فایل های متنی تعریف میشوند. هر
رکورد یک خط است و فیلد ها به کمک جدا کننده هایی از هم مجزا میشوند. فرضا به مثال زیر دقت کنید:
id name team
1 Amy Blues
2 Bob Reds
3 Chuck Blues
4 Dick Blues
5 Ethel Reds
6 Fred Blues
7 Gilly Blues
8 Hank Reds
دادههای هر ستون مشابه هم است ما به این ستونها فیلد ها (fields) گوییم. و هر خط را غیر
از خط اول یک رکورد(record) مینامیم. خط اول را که برخی پایگاههای دادهای آنرا ندارند
رکورد برچسب(field labels) گوییم. هر مقدار دادهای اندازه خاص خود را دارد که اگر به آن
اندازه نرسد میتوان از کاراکنر فاصله برای این منظور استفاده کرد اما این مسئله مخصوصا
زمانی که بخواهیم اطلاعات را بر روی کارت های منگنه قرار دهیم مشکل ساز خواهد شد.
امروزه معمولا از نویسه TAB برای جداسازی فیلد ها و کاراکتر خط بعد برای رکورد بعدی
استفاده میکنیم. البته شیوههای دیگری هم وجود دارد مثلا به مثال زیر دقت کنید:
"1","Amy","Blues"
"2","Bob","Reds"
"3","Chuck","Blues"
"4","Dick","Blues"
"5","Ethel","Reds"
"6","Fred","Blues"
"7","Gilly","Blues"
"8","Hank","Reds"
این مثال از جدا کننده کاما استفاده میکند.در این نوع مدل تنها قابلیت حذف،اضافه،دیدن و
ویرایش وجود دارد که ممکن است کافی نباشد.Microsoft Excel این مدل را پیاده سازی میکند.
۳.2 مدل شبکه ای(Network)
در سال 1969 و در کنفرانس زبانهای سیستم های دادهای (CODASYL) توسطCharles Bachman
ارائه شد. در سال 1971 مجددا مطرح شد و اساس کار پایگاه دادهای قرار گرفت و در اوایل
دهه 80 با ثبت آن درسازمان بین المللی استانداردهای جهانی یا ISO به اوج رسید.
مدل شبکهای (database model) بر پایه دو سازه مهم یعنی مجموعه ها و رکورد ها ساخته
میشود و برخلاف روش سلسله مراتبی که از درخت استفاده میکند، گراف را به کار میگیرد.
مزیت این روش بر سلسله مراتبی این است که مدل های ارتباطی طبیعی بیشتری را بین
موجودیت ها فراهم میکند. الی رغم این مزیت ها به دو دلیل اساسی این مدل با شکست مواجه
شد: اول اینکه شرکت IBM با تولید محصولات IMS و DL/I که بر پایه مدل سلسله مراتبی
است این مدل را نادیده گرفت. دوم اینکه سرانجام مدل رابطهای (relational model) جای آن
را گرفت چون سطح بالاتر و واضح تر بود. تا اوایل دهه 80 به علت کارایی رابط های سطح
پایین مدل سلسله مراتبی و شبکهای پیشنهاد میشد که بسیاری از نیاز های آن زمان را
برطرف میکرد. اما با سریعتر شدن سخت افزار به علت قابلیت انعطاف و سودمندی بیشتر
سیستم های رابطهای به پیروزی رسیدند.
رکورد ها در این مدل شامل فیلد هایی است( ممکن است همچون زبان کوبول (COBOL) به
صورت سلسله مراتب اولویتی باشد). مجموعه ها با ارتباط یک به چند بین رکورد ها تعریف
میشود: یک مالک و چند عضو. عملیات های مدل شبکهای از نوع هدایت کننده است: یک
برنامه در موقعیت جاری خود باقی میماند و از یک رکورد به رکورد دیگر میرود هر گاه
که ارتباطی بین آنها وجود داشته باشد. معمولا از اشارهگرها(pointers) برای آدرس دهی
مستقیم به یک رکورد در دیسک استفاده میشود. با این تکنیک کارایی بازیابی اضافه میشود
هر چند در نمایش ظاهری این مدل ضروری نیست .
۳.3 مدل رابطه ای
مدل رابطه ای (relational model) در یک مقاله تحصیلی توسط E. F. Codd در
سال 1970 ارائه گشت. این مدل یک مدل ریاضیاتی است که با مفاهیمی چون مستندات
منطقی (predicate logic) و تئوری مجموعه ها (set theory) در ارتباط است. محصولاتی
همچون اینگرس،اراکل، DB2 وسرور اسکیوال (SQL Server) بر این پایه ایجاد شده است.
ساختار داده ها در این محصولات به صورت جدول است با این تفاوت که میتواند چند سط
ر داشته باشد. به عبارت دیگر دارای جداول چند گانه است که به طور صریح ارتباطات بین
آنها بیان نمیشود و در عوض کلید هایی به منظور تطبیق سطر ها در جداول مختلف استفاده
میشود. به عنوان مثال جدول کارمندان ممکن است ستونی به نام "موقعیت" داشته باشد
که کلید جدول موقعیت را با هم تطبیق میدهد.
۳.4 پایگاه دادههای چند بعدی
پایگاه دادههای رابطهای توانست به سرعت بازار را تسخیر کند، هرچند کارهایی نیز وجود
داشت که این پایگاه دادهها نمیتوانست به خوبی انجام دهد. به ویژه به کارگیری کلیدها در
چند رکورد مرتبط به هم و در چند پایگاه داده مشترک، کندی سیستم را موجب میشد. برای
نمونه برای یافتن نشانی کاربری با نام دیوید، سیستم رابطهای باید نام وی را در جدول کاربر
جستجو کند و کلید اصلی (primary key ) را بیابد و سپس در جدول نشانیها، دنبال آن کلید
بگردد. اگر چه این وضعیت از نظر کاربر، فقط یک عملیات محسوب، اما به جستجو در
جداول نیازمند است که این کار پیچیده و زمان بر خواهد بود. راه کار این مشکل این است
که پایگاه دادهها اطلاعات صریح درباره ارتباط بین دادهها را ذخیره نماید. میتوان به جای یافتن
نشانی دیوید با جستجو ی کلید در جدول نشانی، اشارهگر به دادهها را ذخیره نمود. در واقع،
اگر رکورد اصلی، مالک داده باشد، در همان مکان فیزیکی ذخیره خواهد شد و از سوی دیگر
سرعت دسترسی افزایش خواهد یافت.
چنین سیستمی را پایگاه دادههای چند بعدی مینامند. این سیستم در هنگامی که از مجموعه
دادههای بزرگ استفاده میشود، بسیار سودمند خواهد بود. از آنجاییکه این سیستم برای مجموعه
دادههای بزرگ به کار میرود، هیچگاه در بازار به طور مستقیم عمومیت نخواهد یافت.
۳.5 پایگاه دادههای شیء
اگر چه سیستمهای چند بعدی نتوانستند بازار را تسخیر نمایند، اما به توسعه سیستمهای شیء
منجر شدند. این سیستمها که مبتنی بر ساختار و مفاهیم سیستمهای چند بعدی هستند، به کاربر
امکان میدهند تا اشیاء را به طور مستقیم در پایگاه دادهها ذخیره نماید. بدین ترتیب ساختار
برنامه نویسی شیء گرا (object oriented ) را میتوان به طور مستقیم و بدون تبدیل نمودن
به سایر فرمتها، در پایگاه دادهها مورد استفاده قرار داد. این وضعیت به دلیل مفاهیم
مالکیت (ownership) در سیستم چند بعدی، رخ میدهد. در برنامه شیء گرا (OO)، یک شیء
خاص "مالک " سایر اشیاء در حافظه است، مثلا دیوید مالک نشانی خود میباشد. در صورتی
که مفهوم مالکیت در پایگاه دادههای رابطهای وجود ندارد.
4- ویژگیهای سیستم مدیریت پایگاه دادهها
پس از این مقدمه به توصیف سیستم مدیریت پایگاه دادهها میپردازیم. سیستم مدیریت پایگاه دادهها،
مجموعهای پیچیده از برنامههای نرمافزاری است که ذخیره سازی و بازیابی دادههای (فیلدها،
رکوردها و فایلها) سازمان را در پایگاه دادهها، کنترل میکند. این سیستم، کنترل امنیت و
صحت پایگاه دادهها را نیز بر عهده دارد. سیستم مدیریت پایگاه دادهها، درخواستهای داده
را از برنامه میپذیرد و به سیستم عامل دستور میدهد تا دادهها ی مناسب را انتقال دهد. هنگامی
که چنین سیستمی مورد استفاده قرار میگیرد، اگر نیازمندیهای اطلاعاتی سازمانی تغییر یابد،
سیستمهای اطلاعاتی نیز آسانتر تغییر خواهند یافت. سیستم مذکور از صحت پایگاه دادهها
پشتیبانی میکند. بدین ترتیب که اجازه نمیدهد بیش از یک کاربر در هر لحظه، یک رکورد را
به روز رسانی کند. این سیستم رکوردهای تکراری را در خارج پایگاه دادهها نگاه میدارد.
برای مثال، هیچ دو مشترک با یک شماره مشتری، نمیتوانند در پایگاه دادهها وارد شوند. این
سیستم روشی برای ورود و به روز رسانی تعاملی پایگاه دادهها فراهم میآورد. یک سیستم
اطلاعات کسب و کار از موضوعاتی نظیر (مشتریان، کارمندان، فروشندگان و غیره) و
فعالیتهایی چون (سفارشات، پرداختها، خریدها و غیره) تشکیل شده است. طراحی پایگاه
دادهها، فرایند تصمیم گیری درباره نحوه سازماندهی این دادهها در انواع رکوردها و برقراری
ارتباط بین رکوردهاست.سیستم مدیریت پایگاه دادهها میتواند ساختار دادهها و ارتباط آنها
را در سازمان به طور اثر بخش نشان دهد. سه نوع مدل متداول سازمانی عبارتند از: سلسله
مراتبی، شبکهای و رابطهای. یک سیستم مدیریت پایگاه دادهها ممکن است یک، دو یا هر
سه روش را فراهم آورد. سرورهای پایگاه دادهها، کامپیوترهایی هستند که پایگاه دادههای
واقعی را نگاه میدارند و فقط سیستم مدیریت پایگاه دادهها و نرمافزار مربوطه را اجرا
میکنند. معمولا این سرورها رایانههای چند پردازندهای با آرایههای دیسک RAID برای ذخیره سازی میباشند.
5- فهرست سیستمهای متداول مدیریت دادگان
معروفترین این نرمافزارهای مدیریت دادگانها میتوان به چند نمونه زیر اشاره کرد:
1.Oracle
2.Microsoft SQL Server
3.MySQL
4.PostregSQL
5.DB2
6.Microsoft Access
واژه دادگان از برابرنهادههای فرهنگستان زبان فارسی میباشد.
دادِگان (پایگاه دادهها یا بانک اطلاعاتی) به مجموعهای از اطلاعات با ساختار منظم و سامانمند گفته میشود.
این پایگاههای اطلاعاتی معمولاً در قالبی که برای دستگاهها و رایانهها قابل خواندن و قابل دسترسی باشند
ذخیره میشوند. البته چنین شیوه ذخیرهسازی اطلاعات تنها روش موجود نیست و شیوههای دیگری مانند
ذخیرهسازی ساده در پروندهها نیز استفاده میگردد. مسئلهای که ذخیرهسازی دادهها در دادگان را
موثر میسازد وجود یک ساختار مفهومی است برای ذخیرهسازی و روابط بین دادهها است.
پایگاه داده در اصل مجموعهای سازمان یافته از اطلاعات است.این واژه از دانش رایانه سرچشمه
میگیرد ،اما کاربر وسیع و عمومی نیز دارد، این وسعت به اندازهای است که مرکز اروپایی پایگاه داده
(که تعاریف خردمندانهای برای پایگاه داده ایجاد میکند) شامل تعاریف غیر الکترونیکی برای پایگاه داده
میباشد. در این نوشتار به کاربرد های تکنیکی برای این اصطلاح محدود میشود.
یک تعریف ممکن این است که: پایگاه داده مجموعهای از رکورد های ذخیره شده در رایانه با یک
روش سیستماتیک (اصولی) مثل یک برنامه رایانهای است که میتواند به سوالات کاربر پاسخ دهد.
برای ذخیره و بازیابی بهتر، هر رکورد معمولا به صورت مجموعهای از اجزای دادهای یا رویداد ها
سازماندهی میگردد. بخش های بازیابی شده در هر پرسش به اطلاعاتی تبدیل میشود که برای اتخاذ
یک تصمیم کاربرد دارد. برنامه رایانهای که برای مدیریت و پرسش و پاسخ بین پایگاههای دادهای
استفاده میشود را مدیر سیستم پایگاه دادهای یا به اختصار (DBMS) مینامیم. خصوصیات و
طراحی سیستم های پایگاه دادهای در علم اطلاعات مطالعه میشود.
مفهوم اصلی پایگاه داده این است که پایگاه داده مجموعهای از رکورد ها یا تکه هایی از یک شناخت
است.نوعا در یک پایگاه داده توصیف ساخت یافتهای برای موجودیت های نگه داری شده در پایگاه
داده وجود دارد: این توصیف با یک الگو یا مدل شناخته میشود. مدل توصیفی، اشیا پایگاههای داده
و ارتباط بین آنها را نشان میدهد. روش های متفاوتی برای سازماندهی این مدل ها وجود دارد
که به آنها مدل های پایگاه داده گوییم. پرکاربردترین مدلی که امروزه بسیار استفاده میشود، مدل
رابطهای است که به طور عام به صورت زیر تعریف میشود: نمایش تمام اطلاعاتی که به فرم
جداول مرتبط که هریک از سطر ها و ستونها تشکیل شده است(تعریف حقیقی آن در علم
ریاضیات برسی میشود). در این مدل وابستگی ها به کمک مقادیر مشترک در بیش از یک
جدول نشان داده میشود. مدل های دیگری مثل مدل سلسله مراتب و مدل شبکهای به طور
صریح تری ارتباط ها را نشان میدهند.
در مباحث تخصصی تر اصتلاح دادگان یا پایگاه داده به صورت مجموعهای از رکورد های مرتبط
با هم تعریف میشود. بسیاری از حرفهای ها مجموعهای از داده هایی با خصوصیات یکسان به
منظور ایجاد یک پایگاه دادهای یکتا استفاده میکنند.
معمولا DBMS ها بر اساس مدل هایی که استفاده میکنند تقسیم بندی میشوند: ارتباطی،شی گرا،
شبکهای و امثال آن. مدل های دادهای به تعیین زبانهای دسترسی به پایگاههای داده
علاقه مند هستند. بخش قابل توجهی از مهندسی DBMS مستقل از مدل های میباشد و به
فاکتور هایی همچون اجرا، همزمانی،جامعیت و بازیافت از خطاهای سخت افزاری وابسطه است.
در این سطح تفاوت های بسیاری بین محصولات وجود دارد.
موارد زیر به صورت خلاصه شرح داده می شود:
۱ • تاریخچه پایگاه داده
۲ • انواع دادگان ها
۳ • مدل های پایگاه داده
۳.۱ مدل تخت
۳.۲ مدل شبکه ای(Network)
۳.۳ مدل رابطه ای
۳.۴ پایگاه دادههای چند بعدی
۳.۵ پایگاه دادههای شیء
۴ • ویژگیهای سیستم مدیریت پایگاه دادهها
۵ • فهرست سیستمهای متداول مدیریت دادگان
-1 تاریخچه پایگاه داده
اولین کاربردهای اصطلاح پایگاه داده به June 1963 باز میگردد،
یعنی زمانی که شرکت System Development Corporation مسئولیت اجرایی یک طرح به
نام "توسعه و مدیریت محاسباتی یک پایگاه دادهای مرکزی" را بر عهده گرفت. پایگاه داده به عنوان
یک واژه واحد در اوایل دهه 70 در اروپا و در اواخر دهه 70 در خبر نامههای
معتبر آمریکایی به کار رفت.(بانک دادهای یا Databank در اوایل سال 1966 در روزنامه
واشنگتن کار رفت(
تصویر:اولین سیستم مدیریت پایگاه داده در دهه 60 گسترش یافت. از پیشگامان این شاخه چارلز
باخمن میباشد. مقالات باخمن این را نشان داد که فرضیات او کاربرد بسیار موثرتری برای
دسترسی به وسایل ذخیره سازی را محیا میکند. در آن زمانها پردازش داده بر پایه کارت های
منگنه و نوار های مغناطیسی بود که پردازش سری اطلاعات را مهیا میکند. دو نوع مدل دادهای
در آن زمانها ایجاد شد:CODASYL موجب توسعه مدل شبکهای شدکه ریشه در نظریات باخمن
داشت و مدل سلسله مراتبی که توسط North American Rockwell ایجاد شد و بعدا
با اقباس از آن شرکت IBM محصولIMS را تولید نمود.
مدل رابطهای توسط E. F. Codd در سال 1970 ارائه شد.او مدل های موجود را مورد انتقاد
قرار میداد. برای مدتی نسبتا طولانی این مدل در مجامع علمی مورد تایید بود. اولین
محصول موفق برای میکرو کامپیوتر ها dBASE بودکه برای سیستم
عامل هایCP/M و PC-DOS/MS-DOS ساخته شد. در جریان سال 1980 پژوهش بر
روی مدل توزیع شده (distributed database) و ماشین های دادگانی (database machines)
متمرکز شد، اما تاثیر کمی بر بازار گذاشت. در سال 1990 توجهات به طرف
مدل شی گرا(object-oriented databases) جلب شد. این مدل جهت کنترل دادههای مرکب لازم
بود و به سادگی بر روی پایگاه دادههای خاص، مهندسی داده(شامل مهندسی نرم افزار
منابع( و دادههای چند رسانهای کار میکرد.
در سال 2000 نوآوری تازهای رخ داد و دادگان اکسامال (XML) به وجود آمد. هدف این مدل
از بین بردن تفاوت بین مستندات و داده ها است و کمک میکند که منابع اطلاعاتی چه ساخت یافته
باشند یا نه در کنار هم قرار گیرند.
-2 انواع دادگان ها
دادگانها از نظر ساختار مفهومی و شیوهای رفتار با دادهها بر دو نوع هستند :
1.دادگان رابطهای
2.دادگان شیگرا
ادامه دارد ......